• çocukluğumun pek çok güzel hatırasının konusu efsane oyun.

    kendisi ile olan maceram, abimle beraber ilk bilgisayarımızı cebren ve hile ile aldırdığımız yıllara, 90'ların ortalarına dayanıyor. tek disketlik championship manager italya, abimin ac milan'ı ile benim juventus'umun amansız mücadelelerine sahne olmuştur. abim hep romario'yu alırdı, leblebi gibi gol atardı insafsız. ben de takıntılı bir şekilde hep giggs'i alırdım (forvetti oyunda), çılgınca kaçırırdı (giggs'i oynatmak için baggio'yu filan kesiyorumdur kesin). abim parma'yı aldığında ondan faustino asprilla'yı almaya çalışırdım, satmazdı (hain adam). ağlatırdı beni.

    o dönemler avrupa'dan futbol programı vardı, müthiş bir jenerik müziği eşliğinde baggio'nun frikik golleri akardı ekrandan. muhtemelen o dönemki juventus hayranlığımın temelinde de bu vardır. ama ne kadroydu öyle be o da, ferrara, torricelli, tacchinardi, conte, di livio, ravanelli, vialli, baggio vs. metrekareye 3 "komutan" düşüyor resmen. tabii çocuk aklı, farklı olmaya çalışıyorsun. ben de okulda kalem kutumun üstüne galatasaray değil juventus kadrosunu yazdığımı, kızlara hava attığımı hatırlıyorum (kızlara?). minyatür bir ali ece'yim yani o zamanlar anlayacağınız, yabancı takımın ekmeğini yemeye çalışıyorum. gerçi ben o işleri 10'lu yaşlarda bıraktım, ali ece 40 yaşında hala o hesaplarda ya neyse...

    az hava attırmadı oyun bana, hiç unutmam. adrian ilie'yi alacağımız zaman, okuldaki herkese 40 yıldır izliyormuş gibi anlatmıştım böbürlene böbürlene, hiç unutmuyorum. bir çocuk, bu bilgileri oyundan edindiğimi öğrenince küçümsemişti fakat ilie de ne topçu çıkmıştı öyle, akar giderdi topla beraber su gibi...

    sonraki birkaç sene oyun ciddi atılım yaptı, ingiltere ligi merkez lig oldu bir süre. bu sefer manchester united - blackburn rekabetlerimiz başladı. mustafa sandal'ın "gölgede aynı" albümü yeni çıkmıştı, kasetini belki yüzlerce defa döndürdük o oyunun arkasında. ben yine takıntılı şekilde dennis wise, oyvind leonhardsen ve matthew le tissier'i alırdım, andy cole ile gol arardım. abim ise shearer-sutton ikilisi ile adeta benim takımın içinden geçerdi (adi herif).

    üniversite dönemi ile beraber ilişkimiz bir takıntı halini aldı. sınavdan önceki gece "sıçtın mavisi"'ni görene kadar başından kaldırmayacak bir bağımlılık haline geldi. artık hemen hemen sadece, ingiltere'nin en alt liglerinden bir takım alıp yükseltme savaşına döndürmüştüm oyunu. para filan olmadığı için serbest durumdaki oyuncuları filtreler, ruh hastası gibi yüzlerce oyuncunun özelliklerine teker teker bakardım (bu konuda yalnız olmadığımı biliyorum).

    neyse geyiği bir kenara bırakalım, sonra oyunu yapan şirkette sıkıntı oldu, oyunu yapan ekip football manager olarak yoluna devam etti. ve bana hayatımı geri verecek bir güzellik yaptılar: oyunun gerçekçiliğinin bokunu çıkarmaya karar verdiler.

    ben bilgisayar oyunlarından, beni gerçek hayattan kopardıkları için zevk aldım. oyunda gerçekçilik aramadım ki, zevk almadım bundan hiç. football manager ise ne yaptı? önce maç ekranı koydu, yukarıdan top kafaları izletmeye başladı. ben yazılarla hayal ediyordum ne güzel, ama olsun alıştırdım kendimi. sonra grafikli görüntü geldi. sonra antrenmanlar quantum fiziğine döndü, futbolcusuyla konuş yönetimiyle konuş scout al doktor kov, sözleşmelerdeki 1000 türlü detayla uğraş... hayatımda yeterince stres var, bir de oyun oynarken mi stres olacağım yani? derken oyun akmaz, çekilmez oldu (bence tabii), ben hiç zevk almaz oldum.

    e bir de tabii ki paralel olarak "abi x hoca y'yi trequartista oynatıyor, aslında raumdeuter denemeli, arkaya da bir regista koydun mu..." diye konuşan arkadaşlar türedi maalesef. "az bilen, ama az bildiği için ne kadar az bildiğini fark edemeyip çok bildiğini sanan insan" (sıfata gel) ağzına hiç tahammül edemiyorum. bu da hepten kopardı beni bu dünyadan. kendimi sensible world of soccer 95/96'nın kollarına bıraktım. hala ara ara açar, saffet sancaklı ve dean saunders ile gol arar, van gobbel ile adam biçerim.

    neticede kalbimde özel yeri vardır championsip manager serisinin, beraber büyüdük tabiri caizse, hiç unutmadığım çok güzel anılar borçluyum kendisine.
  • menajerlik oyunlarının en eskisidir. cm 2001/2002 ve cm 2003/2004 oyunlarıyla patlama yaptıysada eski bir dost olan football manager tarafından geride bırakılmıştır zamanımızda.

    championship manager'ın ilk oyunu 1993 yılında çıkmıştır. önceleri 1,2,3 diye adlandırılıp güncellemeyle çıkan oyunlar 2001 yılında tek bir sezon olarak çıkınca büyük ses getirmiştir. fakat asıl bomba 2003/2004 oyunu olmuştur. fakat oyunun yapımcısı football manager'ı kurunca bir bölünme yaşanmıştır. o yıldan sonra cm beklenilenin altında oyunlar çıkarmış, fm ise kendini geliştirerek bu günlere gelmiştir.

    championship manager serileri

    cm 93/94: oyunun 93 versiyonunda oyuncuların gerçek isimleri konmadı, onun yerine uydurma isimler kondu. 94 versiyonunda bu problem halledildi. fakat bu oyun büyük bir başarı yakalayamadı.
    kapak:http://media.giantbomb.com/...m93_94_box_large.png
    içerik:http://www.football-manager.info/...small_1866114153.gif

    cm 2: oyun ingiliz, italyan ve iskoş ligleri kapsıyordu. takımların güncellenmiş kadrosuyla, heyecan verici bir atmosfer sağlayan hemen hemen her takım ve stadyum için ayrı eklenmiş fotğraflarıyla, geliştirilmiş istatistik sistemiyle önemli bir başarı yakaladı. cm 2'nin daha sonra 96/97 ve 97/98 versiyonları çıktı.
    kapak:http://ecx.images-amazon.com/...TL._SL500_AA280_.jpg
    içerik:http://games.holyfile.com/.../screenshot978-2.gif

    cm 3: 1999 yılında çıktı. oyunun en önemli özellikleri; yeni tasarımı, oynanabilir on beş ligi, dünyanın hemen hemen her köşesinden toplanmış 25.000 oyuncu gibi önemli bir veritabanıydı. bunların yanında geliştirilmiş taktik ve antrenman kontrolü de göze çarpmaktaydı. daha sonra 99/00, 00/01 ve 01/02 güncellemeleri çıktı. 01/02 güncellemesi büyük ses getirdi.
    kapak:http://wpcontent.answers.com/...nager_3_Coverart.png
    99/00 güncellemesi
    kapak:http://ecx.images-amazon.com/...8L._SL500_AA280_.jpg
    00/01 güncellemesi
    kapak:http://upload.wikimedia.org/...n_00-01_Coverart.png
    01/02 güncellemesi
    kapak:http://i7.tinypic.com/4cb3n00.jpg
    içerik:http://www.ekimdusu.net/...ent/uploads/cm01.jpg
    http://images.5star-network.com/...c/h/champman-mac.jpg

    cm 03/04: cm serisinin en kapsamlı oyunudur. büyük bir ses getirmiştir.
    kapak:http://i29.tinypic.com/2i7o6w.jpg
    içerik:http://www.macitynet.it/...cudetto03-04_004.jpg
    http://www.gamereality.org/...t/cm0304/snap025.jpg
    maç görüntüsü:http://www.hcgamer.hu/...kek/2003_11/cm1n.jpg

    cm 5: bölünme sonrası çıkan ilk oyundur. oynayanlar için bir hayal kırıklığı olmuştur.
    kapak:http://images-eu.amazon.com/...PTWQ.02.LZZZZZZZ.jpg
    içerik:http://img131.imageshack.us/i/cm3lb5.jpg/
    maç görüntüsü:http://soccercenter.net/...Motoru-Goruntu-1.jpg

    cm 2006: cm 5'in güncellemesi sayılabilir. oyunda 3d maç motoru geliştirilmeye çalışılmıştır.
    kapak:http://img369.imageshack.us/...5211437615878gi.jpg/
    içerik:http://games.softpedia.com/...eenshots/6-773_1.jpg
    maç görüntüsü:http://www.cmmaster.net/.../imagens/img_119.jpg

    cm 2007: cm 2006'ya göre grafiklerde düzeltmeler yapılmış, maç motoru daha da düzeltilmiş. cm 2005 e göre çok başarılı bir versiyondur.
    kapak:http://img120.imageshack.us/...1/cmanagerjy4ug1.jpg
    içerik:http://news.softpedia.com/...M2007a_001-large.jpg
    maç görüntüsü:http://news.softpedia.com/...CM2007_006-large.jpg

    cm 2008: 2006 ve 2007'ye göre daha başarılı bir oyundur. fakat çok eksiklikler vardır. türkiye ligi'nde bile yabancı sınırlaması yoktur.
    kapak:http://www.troyuncu.net/...hip_Manager_2008.jpg
    içerik:http://image.com.com/...070904_screen002.jpg
    maç görüntüsü:http://www.vpltd.com/images/cm2008pic_001.jpg

    cm 2009:oyunun çıkmadan önce özellikleri bile açıklanan oyun iptal edilmiştir. iptal etme nedeni 2010 oyununa daha çok zaman harcayıp fm'yi geçmek olabilir.

    cm 2010: 2 yıl aradan sonra büyük umutlarla çıkan oyundur. türkçe versiyonu olan oyundur. fakat görülebileceği gibi fm kadar iyi bir oyun değildir. fakat oynanabilir.
    kapak:http://www.championshipmanager.co.uk/...D_20090805172957.jpg
    içerik:http://www.tryama.net/...2010_Galatasaray.jpg
    http://static2.videogamer.com/...creens/cm_2009_7.jpg
    maç görüntüsü:http://img136.imageshack.us/...m2010teknorapid2.jpg

    bu seri daha da uzayacaktır. belki cm şu an menajerlik oyunlarında 1 numara değildir ama en yaşlı menajerlik oyundur ve bu unvanı devam edecektir.