• 7
    yalnızca şehir derbisinden ibarettir; aynen city-united gibi.

    roma şehri genel anlamda bir çember şeklinde biçimlenmiştir.
    bu çemberin içerisinde kalan ve eski roma'yı temsil eden şehir merkezinde çoğunluk roma taraftarlarındayken, dışarıda kalan bölge daha ziyade lazio taraftarlarından oluşur.
    roma taraftarları kendilerini şehrin gerçek sahipleri olarak görür, lazioluları sonradan gelip şehri bozan kişiler olarak değerlendirirler.

    italya'daki araştırmalar şunu gösteriyor ki italya'daki futbol taraftarlarının çoğu kendilerini siyasi olarak sağ görüşe yakın görürler.
    laziolu gruplar bu skalanın en sağında yer alırken, livorno, udinese, parma diğer köşede bulunurlar.
    romalılar, laziolular kadar radikal olmasalar da, onlar da sağa yakın dururlar.

    dolayısıyla bu rekabeti siyasi olarak nitelendirmek mümkün değildir.

    bu derbi hakkında aklımda yer eden en önemli detay bir pankartın hikayesidir.
    romalılar haklı olarak kendi evlatları francesco totti'yi sembol olarak görürlerken, lazio taraftarı bayrak adam arayışında paolo di canio'yu seçmiştir.
    roma-lazio maçı sırasında curva sud'un açtığı pankart ise bayrak adamın ne demek olduğu hakkında özettir:

    "di canio:ternana, milan, charlton, sheffield, west ham, celtic, napoli. bu mu lan sizin bayrak adamınız?"
    "ne bayrak adamı, sen ancak bir orospu olabilirsin"
  • 8
    sanılanın aksine ikisi de benito mussolini tarafından kurulmuş iki külübün rekabetidir. her ne kadar aralarında siyasi bir rekabet olduğu düşünülse de, bu bizim ülkemizden başka avrupa'nın hiç bir yerinde bilinmeyen bir uydurmadır. roma şehri'nde böyle bir şeyden bahsettiğinizde hemen tepkiyle karşılaşırsınız ve "burada insanlar sağcı - solcu diye ayrılmaz, romalılar vardır bir de laziolular vardır", "madem solcular başka takımı, sağcılar başka takımı destekliyor, neden roma'da hep berlusconi'nin partisi kazanıyor?", "bizler vandal değil taraftarız" gibi cümleler duyarsınız.
  • 10
    romaya karşı oluşan kötü izlenimlerimiz ve hatıralarımızdan dolayı lazio' yu daha yakın görüyorum bu rekabette.

    2001- 2002 yılında şampiyonlar ligi gruplarında lazio ile aynı gruptaydık ve kendi evimizdeki maçta şöyle bir pankart asmıştık:
    http://www.google.com.tr/...=1t:429,r:0,s:0,i:67 http://adocation.blogspot.com/...SPLuBcQ/s400/Gal.jpg" data-type="resim">

    ne yazdığını bilmiyorum ancak lazio' yu sinir etmek babında yazıldığı alenen bellidir.

    roma deplasmanında polisle ve futbolcularla yaşanılan olaylardan sonra ise roma en azılı düşmanlarımızdan biri olarak tayin edilmiştir.

    daha sonra ölen lazio taraftarı için tribünlerimizde şöyle bir pankart asılmış ve zeytin dalı uzatılmıştır:

    http://www.google.com.tr/...Qek6oDADw&zoom=1 http://ezeliebedi.blogspot.com/...BF48D37BA365F336.gif" data-type="resim">

    ve daha sonra resmini bulamadım ancak lazio tribünleri de alparslan dikmen abimiz için bir pankart açılmıştır. eski rakipten dost edindik. böyle de bir tribünsel geçmişimiz vardır.
  • 13
    yazılarını keyifle okuduğum cem türktekin bu konu hakkında ayrıntılarıyla harika bir yazı kaleme almış. ben okurken çok keyif aldım, okumanızı öneririm.

    --- alıntı ---

    italyan stadyumlarında, 1970’lerin başında ortaya çıkan bu pankartta ne yazdığını ve ortasındaki garip figürün ne olduğunu ilk başlarda anlayan pek kimse olmamıştı. zira italyanca bir anlamı olmayan fedayn kelimesinin, komşu latin dillerinde de bir karşılığı yoktu.

    https://gss.gs/PUf.jpg

    oysa, futbolun sadece futbol olmadığı; tribünlerin bir ifade aracı olarak kullanıldığı ve endüstriyelleşmeye henüz kurban edilmediği o yıllarda çok derin bir anlamı vardı bu pankartın.
    pankartın sahibi olan roma taraftarları ile düşman kardeşleri lazio arasındaki husumette gizli olduğunu söylemek yanlış olmaz bu anlamın. başkent sokaklarında yılın 365 günü devam eden ve zaman zaman ölümlere dahi sebep olabilen derbiye kısaca değinmek gerek bunun için.

    https://gss.gs/Wfv.jpg
    https://gss.gs/fQQ.jpg

    düşman kardeşten ilki 1900 yılında kurulan lazio’dur. faşizm’in en hızlı zamanlarında, rejimin takımı olarak boy göstermiş ve bir süre sonra rakipsiz kalarak tüm kupalara ambargo koymuştur.

    https://gss.gs/8IF.jpg

    roma’nın kurulma sebebi de lazio’yu yalnız ve rakipsiz bırakmamaktır. bu amaçla, bizzat mussolini tarafından 1927’de kurulmuştur ancak faşizm’in figüran olarak sahaya sürdüğü bir üvey evlattan fazlası değildir.

    https://gss.gs/Yje.jpg

    2. dünya savaşı’nın ardından tüm avrupa kabuk değiştirir ve 1945’ten itibaren milliyetçilere karşı bir ‘süpürme’ harekatı başlatılır. harekat, yeşil sahalara da uzanır ve nazi döneminde tüm avrupa stadyumlarını saran ırkçılıktan arınma sürecine girişilir.
    bu süreçte tüm avrupa ırkçı/milliyetçi geçmişini inkar ederek bambaşka bir kimliğe bürünür. ancak lazio, avrupa stadyumlarında tek başına direnir.
    bizzat alman kulüpleri dahi nazi döneminde kullandıkları logoları değiştirirken, armasında ss kısaltması bulunan lazio, güncellediği her logoda bu detaya yer vermeye inatla devam eder.

    https://gss.gs/ks7.jpg
    https://gss.gs/9Vr.jpg
    https://gss.gs/hAM.jpg

    1960’lara gelindiğinde milliyetçilik, komünizm’e karşı atlantik ittifakının sarıldığı bir araç haline gelir. nato’nun, avrupa’daki en önemli üs ve limanlarının bulunduğu italya’daki komünizm tehlikesi ise uykuları kaçırmaktadır.
    bu nedenle, 90’larda açılan gladyo soruşturmasında ortaya çıktığı üzere sosyalistlere karşı milliyetçilerden yararlanılır.
    sardunya adasında kurulan kamplarda yetiştirilen milliyetçi milisler, kızıl tugaylar ve diğer devrimci örgütlere karşı faaliyetlere girişir ve bu dönemde birçok faili meçhul cinayet işlenir.
    o dönem, italya’daki sosyal refleksin en belirgin olduğu ve örgütlü muhalefetin en çok ses getirdiği alan tribünlerdir. sosyal olaylara karşı açılan pankartlar, yapılan muhalif besteler, kurulan barikatlar ve tek elden yönetilen onbinler egemen gücü ürkütmeye başlamıştır.

    https://gss.gs/1rQ.jpg
    https://gss.gs/8kY.jpg

    1945’ten sonra cadı avına tabi tutulan lazio’nun yıldızının yeniden parladığı bir dönemdir bu. ülkede beliren anti-komünist kaygı ve tribünlerden yükselen sol söylem, etkisi yıllarca sürecek bir şiddet ortamına da zemin hazırlar.

    https://gss.gs/lt6.jpg

    bu kişiler, roma olimpiyat stadının kuzey kale arkasını(curva nord) mesken edinen lazio taraftarlarıdır. kendileri için kutsal olan kuzey kale arkasının sırrı bilinmemekte ancak bazı tahminler yürütülmektedir.

    https://gss.gs/1wz.jpg
    https://gss.gs/uwE.jpg

    alman ordularının günün birinde şehrin kuzey kapısından tekrar girmesinin beklenmesi, curva nord efsanesi ile ilgili rivayetlerden bir tanesidir.
    ilginçtir, sağ görüşlü olmakla bilinen ve milan’la birlikte aynı stadı paylaşan inter taraftarlarının san siro’da konuşlandığı tribün de curva nord, yani kuzey kale arkasıdır.

    https://gss.gs/y3Q.jpg

    bu süreçte, polis tarafından destek gören lazio taraftarlarına karşı roma tribünlerinin direnmesi çok güç olur. çoğunlukla şehir merkezinde yaşayan emekçiler, öğrenciler ve hippilerden oluşan roma taraftarı, 1968’de başlayan özgürlük rüzgarından etkilenmiştir.

    https://gss.gs/RI9.jpg

    ancak örgütlü bir güç olmaları için italya’ya hakim olan anti-komünist paranoya ile lazio tribünlerinden yoğun şiddet görürler.

    bu nedenle 1970’ler roma tribünlerinin örgütlenme kararı aldığı bir milattır. olimpiyat stadında lazioluların konuşlandığı curva nord’un tam karşısına, curva sud'a (güney kale arkası) 10’a yakın grupla yerleşme kararı alır romalılar.
    bu grupların en politize olanı ve curva sud’daki tüm faaliyetleri yöneten beyin takımı fedayn’dır. fedayn kelimesi, arapça “fedailer” anlamına gelen ve filistin’de siyonizm’e karşı mücadele eden sosyalist gerillalara verilen addır.

    https://gss.gs/Qz5.jpg

    grubun kullandığı logo da filistin kefiyesi giymiş, fkö gerillasına ait bir kurukafadır. yaser arafat’la özdeşleşen bu profil ile roma tribünleri, filistin’deki kamplarda savaşmaya giden renktaşlarını anmakta ve politik bir duruş sergilediklerini açıkça ilan etmektedir.

    https://gss.gs/k93.jpg
    https://gss.gs/eLi.jpg

    deniz gezmiş ve arkadaşlarının filistin’e savaşmak için gittiği yıllara denk gelmektedir bu dönem. bilindiği gibi filistin mücadelesi islamcıların tekeline alınmadan çok önce sol’un bir davası ve kırmızı çizgisi olarak tanınmıştır.

    https://gss.gs/tHL.jpg
    https://gss.gs/tv1.jpg

    1970’lerin sonunda commando ultra curva sud(cucs) ismi altında birleşen roma tribünleri, lazio’nun polis desteği ile savurduğu şiddet rüzgarını bertaraf etmeyi başarır. cucs’un karar alma mekanizması ise fedayn’dır, bu yüzden lazio tribünlerinin hedefinde daima bu grup yer alır.

    https://gss.gs/pWL.jpg
    https://gss.gs/2zn.jpg

    kısa süre sonra şehirde sayısal üstünlüğü de ele geçiren roma tribünleri hem iç sahada, hem de deplasmanlarda gövde gösterisi yapmaya başlar. eriştikleri güç nedeniyle çok fazla düşmana sahip olur ve gittikleri her deplasmanda siyasi nedenli saldırılara uğrarlar.
    italyan devletinin de kara listesinde ilk sırayı alan roma taraftarlarından birçoğu komünizm propagandası yapmaktan tutuklanır ve işkence görür.
    bu süreçte cucs’u yönlendirmeye devam eden fedayn yeraltına çekilir ve grup üyeleri maçlarda yüzlerini gizlemeye başlar.

    futbolun sadece futbol olmadığı 5 derbi saymanız istense bunlardan biri kuşkusuz roma-lazio rekabeti olacaktır. bugün için geçerliliği kalmasa da geçmişte nazi selamı ile devrimci yumrukların en hararetli çatışma arenalarından biriydi bu derbi.

    https://gss.gs/JH8.jpg
    https://gss.gs/B6y.jpg

    siyasi boyutundan uzaklaşma sebebi ise roma taraftarlarının bilinen eski sol kimliğinden uzaklaşması. buna rağmen lazio taraftarları için karşı cephe halen bu pankartla ifade ettikleri kadar nefret edilesi; “auschwitz vatanınız, fırınlar eviniz”.

    https://gss.gs/F6f.jpg

    roma’nın 1970 ve 80’li yıllarda sol ile birlikte anılması carlo, gianni, roberto isimli bu 3 kafadar komünist genç ve arkalarından gelen binlerce renktaşları sayesinde gerçekleşti.

    https://gss.gs/hOg.jpg

    yakın geçmişte bu kimliği yitiren roma tribünlerinde meydana gelen ve hemen hemen herkesin farkında olduğu bu değişimin nasıl gerçekleştiği ise neredeyse hiçkimse tarafından bilinmiyor.

    https://gss.gs/Ow3.jpg
    https://gss.gs/Ta1.jpg
    https://gss.gs/Sdy.jpg

    oysa türkiye’den bakıldığında hiç de yabancı olmayan olaylar sebebiyle önce yükseldi, sonra düşüşe geçti curva sud’da sol.
    soğuk savaş yıllarında nato bloku’nda sol’un en güçlü olduğu ülke olarak bilinir italya. buna karşın sağ da en az sol kadar güçlüdür, hatta almanya’da öcüleştirilen nazizm’in aksine kominizm tehlikesine karşı el atından görünmez bir el tarafından destek bile görür.

    https://gss.gs/Bom.jpg

    almanya ve ingiltere gibi ülkelerde swastika sembollerinin kullanımının çok sert yaptırımları olmasına karşın italya’daki aşırı sağ’ın göreceli olarak daha rahat hareket etmesinin sebebi de geçmişe dayanan bu toleranstır.

    https://gss.gs/GJP.jpg
    https://gss.gs/Ua9.jpg

    italya’da devlet/sağ/sol ilişkisi avrupa’dan daha çok türkiye’ye benzer. ‘derin devlet’ tanımı italya’dan ithaldir örneğin, ‘gladyo’ kelimesi de bizzatihi latince kökenlidir.

    https://gss.gs/QHb.jpg

    1970’lerde zirve yapan sol’a karşı devletin ya da kendisini devlet yerine koyan odakların aldığı ‘önlemler’, kurulan illegal bağlantılar, komünizm’e bakış açısı ve savunma yöntemleri türkiye’deki model ile son derece büyük benzerlikler taşır.
    buna karşın ülkede sol’un gelişim hikayesi daha özgündür. ülkedeki reform ve rönesans birikimine ek olarak mussolini rejimine karşı verilen kanlı direniş çok güçlü bir sol damara hayat verir. 1960’larda taşra ve gettolardan alınan destekle birlikte bu damar daha da güçlenir.
    2. dünya savaşı’nın hemen ardından milliyetçilik avrupa’da canavar olarak algılanırken, bu algı italya’da daha kısa sürer. kim oldukları, kimden maaş aldıkları, kim adına çalıştıkları belli olmayan güçler tarafından sol aleyhinde milliyetçi kuramlar üretilir 60’lardan itibaren.
    bunlardan en önemli başlıklar italya’nın kutsal roma imparatorluğunun varisi olduğu, italyan gençliğinin atalarından aldıkları bu mirasa sahip çıkmaları gerektiği, komünistlerin vatansız ve onursuz kişiler oldukları, aralarında eşcinselliğin ve uyuşturucunun çok yaygın olduğu, namus olgusunun bulunmadığı, bu nedenle kadınların ortalık malı olarak kullanıldığı, eğer komünistler iktidara gelirlerse ulu bir medeniyet olan katolik italya’nın binlerce yıllık tüm değerlerinin yok olacağı gibi kara propaganda örnekleridir.

    https://gss.gs/uME.jpg
    https://gss.gs/VHk.jpg

    üretilen bu propaganda özellikle muhafazakar ve dindar ailelerin çocuklarında çok ciddi karşılık bulur.

    https://gss.gs/aqm.jpg
    https://gss.gs/Jqg.jpg
    https://gss.gs/4uE.jpg

    betimlenen komünizm canavarına karşı ‘meşru müdafaa’ya katılmak isteyen 18-19 yaşında gençler, sardunya adasında kurulan ve adına ‘komando kampı’ denilen eğitim alanlarında askeri eğitimden geçerler.

    https://gss.gs/4lp.jpg
    https://gss.gs/QVu.jpg
    https://gss.gs/n7e.jpg

    1968 kuşağıyla birlikte yükselişe geçen sol’a karşı vurucu güç olarak kullanılan bu gençlerin toplandığı belli dernek ve kulüpler vardır. başkent’teki toplanma merkezlerden biri de faşist bir gelenekten geldiğini hiçbir zaman inkar etmeyen ss lazio’nun taraftar gruplarıdır.

    https://gss.gs/jx6.jpg

    başkent’te futbolla ilgilenen sol eğilimli kişilerin roma’ya yakınlık duymaları bu atmosferde kendini gösterir. 1960’ların sonlarına gelindiğinde lazio tribünleri ile romalılar arasında kendiliğinden oluşan bir bloklaşma ortaya çıkar.
    şehirdeki devrimci öğrenciler, emekçiler, hippiler ve sistem karşıtı anarşistler roma cephesinde toplanırken; lazio ise muhafazakar, görece daha az eğitimli ancak ekonomik olarak orta sınıfa tabi kişilerce desteklenir.

    https://gss.gs/q27.jpg
    https://gss.gs/F7d.jpg

    italyan devleti tarafından sol örgütlenmeler sıkı takip altında olduğu için sendika broşürlerinin ve muhalif bildirilerin dağıtılması gibi pek çok sınıfsal etkinlik roma maçlarında oluşan kalabalık içinde kamufle olunarak yapılır.
    lazio tribünleri malum sebepten dolayı italya’da şiddete en fazla eğilimli, en eski taraftar oluşumlarından biridir. dahası, bugün sistem karşıtlığı sebebiyle ac*b çizgisinde olan lazio tribünleri 1960’larda sistemi muhafaza amacı güttüğü için italyan polisinden destek almaktadır.

    https://gss.gs/Bum.jpg

    roma tribünleri genel profili itibariyle 1960’larda anti-komünist paranoya ile savrulan şiddete karşı koymakta zorlanır. zira ne komando eğitimi almış kimse vardır aralarında, ne de arkalarında polis desteği.
    1969 yılının nisan ayında ülkedeki tüm sol’cuların üzerinden silindir gibi geçilmesine sebep olacak korkunç bir patlama yaşanır milano’da.

    https://gss.gs/XxV.jpg

    16 sivilin yaşamını yitirdiği piazza fontana patlaması şaibeli bir soruşturmayla solcular üzerine yıkılır ve gözaltına alınan anarşist lider giuseppe pinelli, istenilen ifadeyi imzaladıktan sonra emniyet müdürlüğünün 4. katından ‘kaza sonucu’ düşerek ölür.

    https://gss.gs/0T1.jpg

    bu ifadeye dayanılarak yapılan yargılamalarda 3 kez solcular üzerine yıkılır patlama. 1990’larda ‘temiz eller’ operasyonu ile yeniden açılan soruşturmada ise italyan derin devletinin çetelerle işbirliği yaparak aşırı sağcı gruplara yaptırdığı ortaya çıkar bu patlamayı.

    https://gss.gs/RZ7.jpg
    https://gss.gs/JJB.jpg

    ancak iş işten geçmiş; nato ve cia tertibi olduğu söylenen bu olay sonrası roma ve milano sokaklarında solcu avına başlanmış, binlerce kişi tutuklanmış, işkence görmüş ve hatta ölmüştür 1969 yılında.
    pinelli’nin emniyet binasından düşerek ölmesi sonucu roma’da başlayan protestolara aşırı sağcı gruplar tarafından parça tesirli bomba atılmış, ancak faillerin kaçmasına italyan polisi tarafından göz yumulmuştur.

    https://gss.gs/4Xr.jpg
    https://gss.gs/Tcb.jpg

    ertesi hafta oynanan başkent derbisi çok büyük gerginlikle başlarken italyan polisinin devam eden taraflı tutumu roma tribünlerini çok zor durumda bırakır.
    italyan stadyumlarında tüm güç dengelerini değiştiren gelişme bu maçın ertesinde yaşanır. sol’un başkent’te kurtarılmış bölge ilan ettiği bir semt, roma taraftarı olan devrimci gençleriyle birlikte fiili olarak roma tribünlerinin savunmasını üstlendiğini duyurur bu tarihte.

    https://gss.gs/atf.jpg

    benzerine kuzey irlanda’nın isyancı kenti derry’de rastlanan(“you are now entering free derry/şuanda özgür derry’e giriş yapıyorsunuz”) duvar yazılarının bulunduğu bu semt, mussolini’ye karşı çok uzun süre direnen partizanların kalesi quadraro’dur.

    https://gss.gs/ibs.jpg
    https://gss.gs/jYu.jpg

    faşist italyan ordusu tarafından çok uzun süre kuşatılmasına rağmen teslim olmayan bir semttir burası. nazi ordusunun 17 nisan 1944’te başkente girmesiyle başlayan balina operasyonu sonrası ancak düşmüş ve semtte korkunç işkenceler yaşanmıştır.

    https://gss.gs/uKV.jpg
    https://gss.gs/xgM.jpg

    1944 yılında naziler tarafından sağ ele geçirilerek toplama kamplarına götürülen quadrarolu 900 partizan ve semte sığınan 1000 yahudi’nin neredeyse tamamı bu kamplarda öldürülür.

    https://gss.gs/M3C.jpg

    roma tribünlerinde şiddete karşı 1969 yılında başlayan ilk savunma da işte bu semtin çocukları tarafından örgütlenir.

    https://gss.gs/4T2.jpg

    15 üniversiteli gençten oluşan ve bugün dahi roma tribünlerinde özlemle anılan grubun liderliğini üstelenen kişi henüz 20 yaşında olan riberto rulli isimli bu delikanlıdır.

    https://gss.gs/9vv.jpg
    https://gss.gs/tho.jpg
    https://gss.gs/LCu.jpg

    roberto rulli, 1970 yılından itibaren örgütlediği quadrarolu devrimci gençlerle polis ve milis şiddetine karşı başarılı bir savunma cephesi kurar.

    https://gss.gs/sRZ.jpg

    quadraro, aşırı sol eğilimli automomia operaia hareketinin de başkentteki karargahıdır. bu el işaretiyle tanınan hareket, 70’lerde büyük güç kazanan italyan komünist partisini(pci) düzen partisi olmakla suçlamakta ve devrimin sokakta yapılacağına inanmaktadır.

    https://gss.gs/F7P.jpg
    https://gss.gs/R3w.jpg
    https://gss.gs/EZv.jpg

    quadrolu gençlerin ve autonomia hareketinin desteğini alan roberto’nun grubuna çok tehlikeli bir iş üstlenmeleri sebebiyle ‘kamikaze’ adını verenler olur, hatta kısa bir süre onlar da kendilerini bu isimle tanımlar.
    ancak gruba gerçek ismini veren roberto’nun en yakın arkadaşlarından gianni massarelli olur. 1970’ler, quadraro’lu onlarca italyan devrimcinin libya üzerinden kaçak yollarla filistin’e giderek siyonizm’e karşı el fetih saflarında savaştığı yıllardır.

    https://gss.gs/weO.jpg

    bu nedenle gianni, el fetih çatısı altında savaşan gerillalara verilen ismi önerir grup için. quadrarolu gençlerin, filistin kefiyesi gitmiş bir el fetih gerillası logosuyla intifadayı selamladıkları fedayn(fedailer) efsanesi 12 mart 1972 günü bu hikayeyle başlar.
    roberto ve 14 arkadaşı ultras dünyasında halen büyük saygı gören, modern futbolu daha o günlerden eleştiren çok sert bir metni manifesto olarak kaleme alırlar.

    https://gss.gs/TWw.jpg
    https://gss.gs/qWd.jpg

    başarı taraftarlarına geçit vermeyecekleri, kuzeyli zengin kulüplere karşı onurları ve kendi evlatlarıyla mücadele edecekleri, roma kulübünün gerçek sahibinin taraftarlar olduğu, futbolcuların taraftarlara hesap vermekle yükümlü oldukları gibi futbola dair hükümlerin yanı sıra bundan böyle roma taraftarlarının güvenliğini kendilerinin sağlayacağını ve italyan polisini stadlarda görmek istemediklerini ilan ettikleri bir manifestodur bu.

    https://gss.gs/41H.jpg
    https://gss.gs/89e.jpg
    https://gss.gs/Tvj.jpg
    https://gss.gs/VQa.jpg
    https://gss.gs/ALX.jpg

    manifestoda yer alan ve hala quadraro sokaklarının duvarlarında yazılı “sarı-kırmızı olmayan her şeyi mahvedeceğiz” sözünün de sadece roma armasındaki renklere dair olmadığı açıktır.

    https://gss.gs/Mv5.jpg

    son 50 yılda tribünlerde görselliği sağlayan meşale, sis, maytap, torpil, flaş gibi materyallerin çoğu italya kökenlidir. bunların birçoğunun patentinin de fedayn’a ait olduğu söylenir.

    https://gss.gs/j6V.jpg
    https://gss.gs/0sr.jpg
    https://gss.gs/h3T.jpg

    fedayn’ın kurulduktan sonra lazio tribünlerine karşı ilk zaferi 1 yıl sonra gelir. lazio tribünleri, 11 mart 1973 günü oynanan derbide daha güçlü oldukları zannıyla stada roma taraftarlarını almayacaklarını duyururlar.
    o dönem satılan biletler iki takım arasında paylaşılmamakta, tribünde kalabalık ve bileği güçlü olan taraf hak ettiği tribüne konuşlanmaktadır.
    romalıların curva sud(güney kale arkası)’a konuşlanacaklarını ilan etmelerinin üzerine bıçak ve sopalarla giriş kapılarına yığılan laziolular bunun o kadar kolay olmayacağını düşünürler.
    o tarihe kadar genellikle savunma pozisyonunda olan romalılar ise fedayn önderliğinde hiç beklenmedik bir baskınla lazioluları gamalı haçlar çizdikleri curva sud’dan atmayı başarırlar.

    https://gss.gs/72M.jpg
    https://gss.gs/zom.jpg

    kazanılan zafer fedayn önderliğinde gelir ve 46 yıldır curva sud roma taraftarlarınca mesken edilir. ancak bu durum, tüm romalıların sol görüşlü olduğu anlamına gelmemektedir. fedayn’den 8 ay sonra(1972) kurulan boys grubu roma tribünlerindeki faşistlerin toplanma merkezidir.

    https://gss.gs/Imy.jpg

    1973 yılında laziolularla yaşanan tarihi çatışmada yer almayan boys grubu, sol görüşlü romalılarla birlikte curva sud’a değil, curva nord(kuzey kale arkası)’a yerleşir. tribündeki sol hakimiyeti o kadar güçlüdür ki boys o dönem herhangi bir varlık iddiasında bulunamaz.

    https://gss.gs/eNv.jpg

    1977 yılında tüm grupların birleşerek cucs ismini aldığı roma tribünlerinde boys’un da curva sud’a girmesine izin verilir. ancak kesinlikle siyasi slogan ve pankart istenmediği kendilerine iletilir.

    https://gss.gs/mVd.jpg
    https://gss.gs/ngY.jpg
    https://gss.gs/Mdz.jpg

    onlar da 1990’larda roma tribünlerinde açığa çıkaracakları faşist dürtülerini uykuya alarak, sol hakimiyetinde uzun süre beklemede kalmayı kabul ederler.

    roma kulübü, zamanla curva sud ile özdeşleşir ve yönetim adeta tribünden idare edilir hale gelir. 1993’te kızılyıldız’dan transfer edilen sinisa mihajlovic’in gönderilmesi, fedayn’ın örgütlemesi sonucu curva sud’un baskısıyla gerçekleşir.

    https://gss.gs/aO0.jpg
    https://gss.gs/WRq.jpg

    kızılyıldız’dan çok büyük umutlarla transfer edilen ve o dönemin en iyi 3 sol kanat oyuncusundan biri olan mihajlovic, bir röportajda çetnik örgütünün kurucusu olan draza mihajlovic’le aynı soyismi taşımaktan gurur duyduğunu söylemiş, bunun üzerine curva sud’da kalemi kırılmıştır.
    draza mihajlovic, 2. dünya savaşı sırasında çetnik örgütünü kuran ve ellerinde binlerce partizan’ın kanı bulunan ırkçı, sırp milis lideridir.

    https://gss.gs/iDz.jpg

    roma tribünlerinden çok büyük tepki gören ve hatta ölüm tehditleri aldığını iddia eden mihajlovic, apar topar yok pahasına sampdoria’ya satılmış ve roma bu transferden çok büyük zarar etmiştir.
    aynı mihajlovic 2 yıl aranın ardından astronomik bir bonservisle sampdoria’dan lazio’ya transfer olmuş ve daha önce auschwitz pankartlarıyla meşhur olan curva nord tarafından bu kez arkan pankartlarıyla karşılanmıştır.

    https://gss.gs/4NQ.jpg
    https://gss.gs/2cf.jpg
    https://gss.gs/nbT.jpg

    bilindiği gibi arkan, “kaplanlar” adını verdiği milis çetesiyle bosna savaşı sırasında binlerce insanı katleden, çetnik bir örgüt lideridir.

    https://gss.gs/5S0.jpg
    https://gss.gs/Hk8.jpg

    halen bir lazio efsanesi olarak anılan mihajlovic, roma’da geçen günlerini ‘tam bir kabus’ olarak tanımlıyor ve futbol hayatının en berbat dönemi olarak isimlendiriyor. bu yüzden roma’yı hiç unutamamış ve roma’ya karşı oynadığı her maç ekstra motive olduğunu söylüyor.

    https://gss.gs/tsO.jpg

    daha sonra transfer olduğu inter’de, roma’ya attığı gol sonrası yaşadığı şu sevinçle yer ediyor hafızalarda.

    https://gss.gs/DP7.jpg

    ancak bugün, eski devrimci üyelerini kaybeden ve endüstriyelleşen futbolda neredeyse tamamen apolitik bir hal alan fedayn’ın buna cevap verecek bir gücü artık bulunmuyor.

    https://gss.gs/UrE.jpg

    --- alıntı ---